In het kort
- Betrap je iemand op heterdaad, bel dan 112 en doe daarna online aangifte.
- Iedereen mag een verdachte op heterdaad aanhouden, maar moet hem direct aan de politie overdragen. Gebruik geen geweld.
- Ontdek je de diefstal pas later en weet je niet wie het was? Doe dan direct online aangifte.
- Met een collectief winkelverbod kun je winkeldieven uit een heel winkelgebied weren; daar is een vergunning van de Autoriteit Persoonsgegevens voor nodig.
- Slechts een klein deel van de winkeldiefstallen wordt gemeld: naar schatting 1 tot 4%.
Winkeldiefstal kost de detailhandel elk jaar tientallen miljoenen euro’s. Toch wordt maar een fractie gemeld. Wat moet je doen als je iemand betrapt, hoe doe je aangifte, kun je de kosten verhalen en wat helpt om diefstal te voorkomen? Een overzicht voor winkeliers.
Hoe groot is het probleem?
De politie registreerde in 2025 37.105 winkeldiefstallen, 5% minder dan in 2024. Dat zijn alleen de gemelde gevallen. Volgens een onderzoek dat het kabinet in april 2026 naar de Tweede Kamer stuurde, werden er in 2024 naar schatting zo’n 833.000 winkeldiefstallen gepleegd, waarvan maar 1 tot 4% wordt gemeld. De directe schade wordt geschat op € 39 tot € 60 miljoen per jaar. Ongeveer een derde van de winkeliers doet aangifte.
Iemand betrapt: wat mag je doen?
Zie je iemand stelen, dan mag je hem aanhouden. Iedereen mag een verdachte die op heterdaad wordt betrapt aanhouden, maar moet hem direct overdragen aan de politie. Daarbij gelden een paar vuistregels:
- Houd alleen iemand aan als je de diefstal zelf hebt gezien of er zeker van bent. Bij alleen een vermoeden doe je melding, maar houd je niemand vast.
- Werk met z’n tweeën en laat de verdachte niet alleen.
- Bel direct 112.
- Gebruik geen geweld; alleen wat echt nodig is om iemand vast te houden. Wordt iemand agressief, laat hem dan gaan en meld het bij de politie.
- Houd iemand niet buiten de winkel aan.
Aangifte doen
De politie heeft een vaste werkwijze voor winkeldiefstal:
- Op heterdaad betrapt: bel 112. De politie neemt de gegevens ter plekke op. Daarna doe je online aangifte, die je controleert en digitaal ondertekent.
- Later ontdekt, dader onbekend: doe direct online aangifte.
- Online aangifte kan voor goederen die bedoeld zijn voor de verkoop en tijdens openingstijden zijn gestolen. Je hebt er een persoonlijk account voor nodig; elke medewerker die aangifte doet, heeft een eigen account.
Bij volwassenen die voor het eerst in de fout gaan, kan de politie na overleg met de winkel ter plekke een eenmalige reprimande geven. Je ontvangt dan de gegevens van de verdachte, zodat je de schade via de civiele weg kunt verhalen.
Kosten verhalen
Veel grote winkels en supermarkten brengen bij een betrapte winkeldief een vaste schadevergoeding in rekening via SODA. Dat bedrag is volgens Hart van Nederland per 14 september 2026 verhoogd van € 181 naar € 242, de eerste verhoging sinds 2012. Om kosten te verhalen heb je wel de gegevens van de dader nodig. De politie deelt die sinds begin 2024 veel minder vaak met winkels, wat verhalen lastiger maakt.
Winkelverbod
Je kunt een betrapte winkeldief een winkelverbod geven voor je eigen winkel. Steeds meer winkelgebieden werken met een collectief winkelverbod: na een diefstal krijgt de dader een verbod voor de winkel en een waarschuwing voor het hele gebied. Gaat hij binnen een jaar opnieuw in de fout, dan geldt het verbod voor alle aangesloten winkels. Voor zo’n collectieve regeling is een vergunning van de Autoriteit Persoonsgegevens nodig. Wie zich niet aan een winkelverbod houdt, pleegt huisvredebreuk.
Camera’s in de winkel
Camera’s mogen, als je er een duidelijk doel voor hebt, zoals het voorkomen van diefstal, en klanten erover informeert, bijvoorbeeld met een bord bij de ingang. Beelden bewaar je niet langer dan nodig; als richtlijn geldt maximaal vier weken, tenzij je ze nodig hebt voor een incident.
Diefstal voorkomen
- Zichtbaarheid: een overzichtelijke winkel zonder dode hoeken en personeel dat klanten begroet, schrikt af.
- Kwetsbare producten: zet dure en kleine artikelen dicht bij de kassa of in een afgesloten vitrine.
- Beveiliging: camera’s, beveiligingslabels en poortjes bij de uitgang.
- Samenwerken: sluit je aan bij een winkeliersvereniging of collectief winkelverbod in je winkelgebied.
- Melden: doe altijd aangifte. Hoe meer meldingen, hoe beter politie en gemeente zien waar ze moeten optreden.
Veelgestelde vragen
Ja. Iedereen mag een verdachte die op heterdaad wordt betrapt aanhouden, maar moet hem direct aan de politie overdragen. Gebruik geen geweld, werk met z’n tweeën en bel 112.
Bij heterdaad bel je 112 en doe je daarna online aangifte. Ontdek je de diefstal later en is de dader onbekend, dan doe je direct online aangifte via politie.nl.
Ja, als je de gegevens van de dader hebt. Veel grote winkels werken met een vaste schadevergoeding, die per 14 september 2026 is verhoogd naar € 242.
Een afspraak tussen winkels in een winkelgebied om winkeldieven samen te weren. Na een tweede diefstal binnen een jaar geldt het verbod voor alle aangesloten winkels. Er is een vergunning van de Autoriteit Persoonsgegevens voor nodig.
Niet langer dan nodig. Als richtlijn geldt maximaal vier weken, tenzij je de beelden nodig hebt voor een incident.
Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies.
