Winstmarge berekenen: zo doe je dat in je winkel

Hoeveel houd je als winkelier echt over van elke euro die over de toonbank gaat? Dat vertelt de winstmarge. Het is een van de belangrijkste cijfers voor je winkel, maar er gaan vaak dingen mis: rekenen met btw, of de brutomarge verwarren met wat er onderaan de streep overblijft. In dit artikel lees je hoe je de winstmarge stap voor stap berekent.

Wat is de winstmarge?

De winstmarge is de winst uitgedrukt als percentage van je omzet. Een winstmarge van 5% betekent dat er van elke euro omzet 5 cent winst overblijft. Omdat het een percentage is, kun je de marge vergelijken over jaren, tussen productgroepen en met andere winkels, ongeacht hoe groot de omzet is.

Brutowinstmarge en nettowinstmarge

Er zijn twee varianten die je goed uit elkaar moet houden:

• Brutowinstmarge: de omzet min de inkoopwaarde van de verkochte producten, gedeeld door de omzet. Dit is het bedrag dat je hebt om al je andere kosten van te betalen. In de winkel heet dit meestal gewoon de brutomarge.
• Nettowinstmarge: wat er overblijft nadat je ook alle andere kosten hebt betaald, zoals huur, personeel, energie, verzekeringen en afschrijvingen, gedeeld door de omzet.

Zo bereken je de winstmarge

De formules zijn eenvoudig:

• Brutowinst = omzet excl. btw − inkoopwaarde van de omzet
• Brutowinstmarge = brutowinst ÷ omzet excl. btw × 100%
• Nettowinst = brutowinst − alle bedrijfskosten
• Nettowinstmarge = nettowinst ÷ omzet excl. btw × 100%

Rekenvoorbeeld

Stel, een modezaak draait in een jaar € 400.000 omzet exclusief btw. De inkoopwaarde van wat er is verkocht, is € 220.000.

• Brutowinst: € 400.000 − € 220.000 = € 180.000
• Brutowinstmarge: € 180.000 ÷ € 400.000 = 45%

Daarnaast heeft de winkel € 60.000 huur, € 80.000 personeelskosten en € 25.000 overige kosten, samen € 165.000.

• Nettowinst: € 180.000 − € 165.000 = € 15.000
• Nettowinstmarge: € 15.000 ÷ € 400.000 = 3,75%

Het voorbeeld laat zien hoe groot het verschil kan zijn. Een brutomarge van 45% klinkt ruim, maar na alle kosten blijft er van elke euro minder dan 4 cent over. Een korting van een paar procent op het hele assortiment kan die winst dus snel wegnemen. Wat een korting precies doet, reken je uit met de kortingscalculator.

Veelgemaakte fouten

• Rekenen met btw. De verkoopprijs in de winkel is inclusief btw. Haal de btw er eerst af, anders lijkt je marge hoger dan hij is.
• Marge en opslag verwarren. Een opslag van 100% op de inkoopprijs is een marge van 50% op de verkoopprijs. Zie brutomarge berekenen voor het verschil.
• Inkoop en inkoopwaarde van de omzet door elkaar halen. Wat je dit jaar hebt ingekocht, is niet hetzelfde als de inkoopwaarde van wat je hebt verkocht. Het verschil zit in je voorraad.
• Afprijzingen en derving vergeten. Uitverkoop, diefstal en beschadigde producten drukken de werkelijke marge.

Hoe verbeter je de winstmarge?

• Kijk per productgroep naar de brutomarge en geef de groepen met de beste marge meer ruimte.
• Onderhandel over inkoopprijzen en betalingskorting.
• Houd kortingsacties kort en gericht.
• Beperk derving door een goede voorraadrotatie; zie omloopsnelheid van de voorraad.
• Bekijk je vaste kosten kritisch en weet wat je minimaal moet omzetten met de break-evencalculator.

Veelgestelde vragen